De verblijfsprocedure die een vreemdeling moet volgen hangt af van het doel van het verblijf in België:

Vreemdelingen die naar België komen voor een "kort verblijf"

Vreemdelingen die niet meer dan 3 maanden in België willen verblijven volgen de procedure tot het bekomen van een "kort verblijf". Dit is het geval voor toeristen, zakenlui, zieken, schouwspelartiesten, beroepssporters en journalisten.

EU-burgers die in België willen verblijven

EU-burgers kunnen gebruik maken van het vrij personenverkeer om in België te verblijven. Ze kunnen naar België komen om te werken, werk te zoeken, te genieten van een pensioen, te studeren,...

Vreemdelingen die in België willen komen wonen bij een familielid.

Familieleden van personen die reeds in België wonen kunnen in bepaalde gevallen ook een verblijfsrecht bekomen in België. Het kan zowel gaan om reeds bestaande families (gezinshereniging), als om mensen die een familie willen vormen (gezinsvorming, bvb. door te trouwen).

Vreemdelingen die naar België willen komen om er te studeren.

Onderbepaalde voorwaarden kunnen vreemdelingen, zowel EU als niet-EU onderdanen, de toestemming bekomen om hogere studies in België te volgen.

Vreemdelingen die naar België willen komen om er te werken

Hoewel er een arbeidsmigratiestop bestaat kunnen sommige vreemdelingen toch als arbeidsmigrant komen naar België. Deze mogelijkheid is wel beperkt tot bepaalde specifieke beroepen en beroepen waarvoor er niet voldoende kandidaten zijn.

Vreemdelingen die in België erkend willen worden als vluchteling of een beroep willen doen op subsidiaire bescherming

Vreemdelingen die hun land zijn ontvlucht omdat ze vrezen voor vervolging kunnen in België via de asielprocedure een erkenning als vluchteling aanvragen.

Vreemdelingen die niet naar hun land van herkomst kunnen terugkeren omdat ze een reëel risico lopen om "ernstige schade" op te lopen kunnen via de asielprocedure "subsidiaire bescherming" vragen.

Vreemdelingen die het slachtoffer zijn van mensenhandel of mensensmokkel

Vreemdelingen die in België zijn beland als slachtoffer van mensenhandel of mensensmokkel kunnen een verblijfsrecht in België bekomen indien ze hun medewerking verlenen aan het onderzoek naar de daders.

Niet-begeleide minderjarige vreemdelingen

Minderjarige vreemdelingen die zich in het land bevinden zonder ouders of wettelijke voogd krijgen een verblijfsrecht zolang ze minderjarig zijn en er geen andere duurzame oplossing voor hen kan gevonden worden.

Vreemdelingen die staatloos zijn

Een persoon die geen enkele nationaliteit (meer) bezit, kan een procedure voeren om erkend te worden als "staatloze". Op basis van deze erkenning kan men een verblijfsrecht bekomen in België.

Vreemdelingen die in België willen blijven omwille van humanitaire redenen

Bepaalde vreemdelingen die illegaal op het grondgebied verblijven komen in aanmerking om geregulariseerd te worden omwille van een humanitaire reden. Aangezien er geen wettelijke criteria zijn, zijn de slaagkansen van zulke "aanvraag artikel 9bis" volledig afhankelijk van het beleid van de Minister. Humanitaire redenen kunnen bvb. een overdreven lange asielprocedure, staatloosheid, onverwijderbaarheid of (familie)banden met België zijn.

Vreemdelingen die een verblijf om medische redenen willen bekomen

Vreemdelingen die zich reeds in België bevinden kunnen om medische redenen een verblijfsrecht krijgen. Bij een kortstondige ziekte vraagt men best een kort uitstel van vertrek aan. Bij een zeer ernstige langdurige ziekte kan men een langer medisch verblijf aanvragen dat na vijf jaar definitief wordt.

Kort uitstel van vertrek 

Indien men tijdelijk het land niet tijdig kan verlaten kan men een tijdelijke verlenging van de verblijfstitel aanvragen. Ook een persoon die geen verblijfsrecht heeft kan een uitstel van vertrek vragen.

Vreemdelingen die willen terugkeren na langdurige afwezigheid

Een vreemdeling met een geldige verblijfs- of vestigingsvergunning die langer dan één jaar afwezig is geweest uit België kan zijn verblijfsrecht verliezen. Onder bepaalde voorwaarden kan hij toch gemachtigd worden om dit verblijfsrecht te herwinnen.

Vestiging en langdurig ingezetene

Een van de sterkste verblijfsstatuten die een vreemdeling in België kan hebben is dat van "gevestigde vreemdeling". Dit statuut is op bepaalde punten voordeliger dan een gewoon verblijfsrecht van onbepaalde duur. Een niet-EU onderdaan kan ook het statuut van "langdurig ingezeten derdelander" aanvragen. Met dit statuut kan hij, onder bepaalde voorwaarden, een verblijfsrecht in een andere EU-lidstaat bekomen. Een aanvraag voor de status van langdurig ingezetene geldt automatisch ook als een aanvraag voor een machtiging tot vestiging.