Het inburgeringstraject voor volwassen nieuwkomers bestaat uit twee delen:

• Het primair traject is het algemene basisprogramma. Het inburgeringsdecreet regelt de inhoud en de organisatie ervan. Het primair traject wordt gecoördineerd door een onthaalbureau. Het is verplicht voor sommige nieuwkomers.
  
  De onderdelen van het traject: 
   
  • Een basiscursus Nederlands
  • Een cursus maatschappelijke oriëntatie
  • Een programma loopbaanoriëntatie
  • Individuele trajectbegeleiding
    
    
• Het secundair traject is een vervolgtraject met het oog op werk, verder studeren, sociale redzaamheid enzovoort.
  Reguliere voorzieningen zijn verantwoordelijk voor de secundaire trajecten. Voorlopig is alleen het secundair traject naar werk uitgewerkt. De VDAB is hiervoor verantwoordelijk.

De gemeente informeert

Het inburgeringsverhaal begint wanneer de nieuwkomer zich inschrijft in een Vlaamse gemeente. De gemeente informeert nieuwkomers over het inburgeringstraject en verwijst hen door naar het bevoegde onthaalbureau.

De intake

Het onthaalbureau onderzoekt welk programma de nieuwkomer nodig heeft. Het werkt daarvoor samen met de VDAB en het Huis van het Nederlands.

De inhoud van het inburgeringstraject wordt opgenomen in een inburgeringscontract dat de nieuwkomer afsluit met het onthaalbureau.

Het primaire traject

Acht onthaalbureaus - één per Vlaamse provincie en één in Antwerpen, Gent en Brussel - organiseren primaire inburgeringstrajecten voor nieuwkomers. Het primaire traject duurt hoogstens één jaar. Het bestaat uit:

• Maatschappelijke oriëntatie (MO)
   
  Nieuwkomers wegwijs maken in de nieuwe samenleving is het doel van de cursus MO. Onthaalbureaus organiseren de cursus MO zelf. Ze bieden cursussen aan in diverse talen: niet alleen Frans en Engels, maar bijvoorbeeld ook Russisch, Spaans of Arabisch.
   
  Allerlei onderwerpen komen aan bod in de lessen. Wat houdt de leerplicht in? Waarop let je als je een huis huurt? Hoe zit onze gezondheidszorg in elkaar?  De lessen zijn praktisch opgevat. Er komen gastsprekers naar de les. De cursisten bezoeken diensten en organisaties. En ze oefenen de dingen die ze leren in de praktijk. Sommige onthaalbureaus organiseren uitwisselingsmomenten met autochtonen. Bijvoorbeeld de initiatieven Stadsklap in Antwerpen en Dzjambo in Gent.
  
  In opdracht van Vlaams minister van Inburgering Marino Keulen bakende een commissie van wijzen de normen en waarden van onze samenleving af.
  
  Eindrapport van de commissie 'ter invulling van de cursus maatschappelijke oriëntatie' 
  
   
• Cursus Nederlands
   
  Een basiscursus Nederlands is een vast onderdeel van het inburgeringsprogramma.
  
  Voor traag lerende nieuwkomers is dat een cursus van 240 uur bij een Centrum voor Basiseducatie (CBE).
  
  Sneller lerende nieuwkomers volgen tijdens het primaire traject een cursus van 120 uur bij een Centrum voor volwassenenonderwijs (CVO).
  
  De snelstlerende nieuwkomers ten slotte kunnen terecht bij de universitaire talencentra.
  
  Het Huis van het Nederlands onderzoekt welke cursus het best geschikt is voor een nieuwkomer.
   
• Loopbaanoriëntatie
   
  Het programma loopbaanoriëntatie helpt nieuwkomers hun verdere loopbaan te plannen. Het gaat niet alleen om werk. Ook verder studeren of vrijwilligerswerk komen in loopbaanoriëntatie aan bod.
  
  De VDAB biedt werkzoekende nieuwkomers een pakket loopbaanoriëntatie aan op het eind van het primaire traject. Ze krijgen er informatie over werken in België. En ze brengen hun eigen competenties in kaart aan de hand van een reeks oefeningen. Dat alles stelt hen in staat om een gefundeerde keuze te maken voor de toekomst.
   
  Andere nieuwkomers krijgen loopbaanoriëntatie gekoppeld aan maatschappelijke oriëntatie of trajectbegeleiding.
   
• Trajectbegeleiding
   
  Een trajectbegeleider van het onthaalbureau begeleidt de nieuwkomer tijdens het inburgeringstraject.
  
  De taken van een trajectbegeleider? Het vormingsprogramma van de nieuwkomer uitstippelen en opvolgen. En nieuwkomers ondersteunen om een oplossing te zoeken voor hun vragen en problemen. 
  
  De zelfredzaamheid van de nieuwkomer is daarbij een belangrijk uitgangspunt. Trajectbegeleiders zorgen ervoor dat ze niet alles in de plaats van de nieuwkomer gaan doen.
  
  Trajectbegeleiders verwijzen vooral door. Bijvoorbeeld naar gespecialiseerde hulpverlening, een sportclub of  een organisatie waar ze vrijwilligerswerk kunnen doen.
   
• Attest
   
  Nieuwkomers die het primaire traject volledig doorlopen hebben, krijgen een inburgeringsattest. Maar daarmee is de kous niet af. Het  primaire traject is maar een eerste stap. Nieuwkomers kunnen - althans in theorie - doorstromen naar een vervolgtraject: het secundaire traject.

Bekijk de volledige flow van het primair traject  
 

Het primair traject wordt geïntegreerd aangepakt. Daartoe is een geïntegreerd doelenkader ontwikkeld.

Lees meer over het geïntegreerd traject en het geïntegreerd doelenkader 

Het secundaire traject

Het secundaire traject verschilt op twee punten van het primaire traject:

1. Het programma is minder algemeen, maar speelt in op het toekomstperspectief van de nieuwkomer. De ene nieuwkomer wil snel een job. De andere wil een diploma halen. Andere nieuwkomers willen vooral hun sociale contacten uitbouwen en meer Nederlands leren.
   
   In theorie is er voor elk van hen een vervolgtraject op maat. In de praktijk zijn alleen de trajecten naar werk goed uitgebouwd. Een apart decreet regelt de inhoud van deze zogenaamde inwerkingstrajecten: het inwerkingsdecreet.
    
2. Niet het onthaalbureau maar de reguliere voorzieningen zijn verantwoordelijk voor de secundaire trajecten. Voor inwerkingstrajecten bijvoorbeeld - vervolgtrajecten naar werk - is de VDAB verantwoordelijk. Deze inwerkingstrajecten worden geregeld door een apart decreet: het inwerkingsdecreet.
   
   Lees meer over inwerkingstrajecten VDAB